پوشش پالپ (pulp cap) و پالپوتومی

منتشر شده توسط دندانپزشک ترمیمی با لیزر دکتر مهسا رکنی : انجمن اندودنتیست های ایالت متحده پوشش پالپ (pulp cap) را اینگونه تعریف کرده است : قرار دادن مواد دندانی خاص بر روی پالپ باز شده یا نزدیک به بازشدگی برای تشکیل عاج تحریکی. پالپوتومی نیز خارج کردن قسمت کوچکی از پالپ زنده برای حفظ بافت های کرونال و رادیکولر است.
Pulp cap را زمانی توصیه می کنند که میزان باز شدگی پالپ خیلی کوچک و در حد mm1 یا کمتر باشد، بیمار جوان، و یا پالپ جوان دچار بازشدگی که هنوز ریشه ها تشکیل نشده باشد (اپکس باز) .
ماده متداول برای پوشش پالپ کلسیم هیدروکساید است . هرچند ، با برخورد آن با بافت پالپ یک لایه نکروز ایجاد می شود که البته پس از آن یک پل عاجی (dentin bridge) تشکیل می گردد . این تأثیر کلسیم هیدروکساید در زمان پالپوتومی نیز دیده می شود. ماده ای نیز که چندی پیش معرفی شد و با نام Mineral trioxide aggregate) MTA) نامیده می گردد، نتایج مطلوبی در کار روی پالپ باز شده داشته است. میزان پل عاجی ایجاد شده با کاربرد این ماده بیشتر و در زمان کوتاه تر ایجاد می شود و التهاب کمتری نیز بر جای می گذارد؛ هر چند، برای سفت شدن کامل MTA سه تا چهار ساعت زمان لازم خواهد بود. موفقیت پوشش پالپ به دو روش مستقیم یا غیر مستقیم بین 97-44 درصد بوده است.
از زمان ورود لیزر به کارهای دندان پزشکی، مطالعات زیادی روی اثرات انواع دستگاه های لیزر بر بافت های عاج و پالپ صورت گرفت. لیزرهای اولیه مانند ruby laser به پالپ آسیب وارد می ساختند. اما لیزر باعث تشکیل لایه جدید عاج مینر الیزه بدون تغییر ساختار سلولی در بافت پالپ حیوانات آزمایشگاهی شده است.

Laser_Dentistry

 

با کاربرد لیزر در سطوح انرژی متفاوت (وات 60و3،10،30) روی پالپ باز شده سگ، تشکیل لایه زغالی charring نکروز انعقادی، و دژنراسیون لایه ادنتوبلاست ها رخ داد،هر چند در پالپ رادیکولر هیچ آسیبی مشاهده نگردید. لیزر با تراکم انرژی j/ 4 و لیزر Nd : YAG با انرژی j/ 3/6 باعث کربنیزاسیون، نکروز، و پاسخ های التهابی، ادم، و خونریزی در بافت پالپ شده است ولی در بعضی از نمونه ها، یک پل عاجی نیز تشکیل شد. لیزر با سطح انرژی 1وات و زمان تابش 1/0 ثانیه با تناوب 1 ثانیه بر روی بیماران نیازمند پوشش پالپ استفاده شده است. تابش تا زمانی ادامه یافت که بازشدگی پالپ سیل گردد و سپس با لایه هیدروکسید کلسیم پانسمان شد.

از سوی دیگر، گروهی دیگر از بیماران با هیدروکسید کلسیم تنها درمان شدند و نشانه ها و وایتالیتی دندان پس از یک هفته، یک ماه و یک سال اندازه گیری شدند. 89% از پالپ های تحت درمان لیزر هیچ علامتی نشان ندادند در حالی که تنها 68% موارد درمان شده با هیدروکسید کلسیم در گروه شاهد پاسخ طبیعی به آزمایش وایتالیتی پالپ نشان می دادند.
انجام پوشش پالپ غیرمستقم در عمق حفره های عمیق و حساسیت زا لازم است. کاهش نفوذپذیری عاج با سیل توبول های عاجی یک نکته حیاتی است. برای اینکار می توان از لیزر Nd : YAG و با طول موج 6/9 میکرون استفاده کرد. انرژی لیزر بخوبی در هیدروکسی آپاتیت مینا و عاج جذب شده و بافت را ساییده، نرم و دوباره سفت می کند. کاربرد این لیزر هیچ آسیب قابل ملاحظه ای بر روی انساج پالپ سگ ها بر جای نگذاشته است.
با بررسی تأثیر لیزر Nd : YAG روی دمای داخل پالپ مشخص شده است که در انرژی کمتر از 1وات و تناوب 10 هرتز با تابش کلی 10ثانیه هیچ افزایش قابل ملاحظه ای دردمای پالپ رخ نخواهد داد. نکته ای که باید در بررسی نتایج تحقیقات مورد نظر قرار داد آن است که نباید حد ایمنی بالینی را با توجه به سطوح انرژی کار شده در آزمایشگاه تعیین نمود، چرا که ضخامت عاج باقیمانده که لایه محافظ بین اشعه و پالپ زنده است مشخص نمی باشد.

در کل به دندانپزشک ترمیمی با لیزر توصیه می شود که قدرت و زمان کار را کمتر از حدی به کار برند که در خارج از کلینیک به عنوان سطح ایمن در نظر گرفته شده است.

    مطالب آموزشی 

    دندانپزشک اطفال